Darmowe usługi za przekazanie danych osobowych?

Hogan Lovells
Contact

Hogan Lovells

Wyrokiem z 7 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych („Prezes UODO”), pozostawiając organowi do ponownego rozpatrzenia, czy za zgodne z Ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych („RODO”) należy uznać przetwarzanie danych osobowych dla celów marketingowych w zamian za uzyskanie bezpłatnej usługi, jeśli klient, przed wyrażeniem zgody na przetwarzanie danych osobowych nie został poinformowany o analogicznej, alternatywnej, płatnej ofercie. Należy wskazać, że zgodnie z RODO, możliwe jest oferowanie zniżek lub darmowych usług w zamian za przekazanie danych osobowych, o ile osobie, której dane dotyczą udostępniona zostanie alternatywna oferta, która nie wymaga wyrażenia zgody

Przełomowy wyrok

Wyrok odnosi się kampanii reklamowej z 2019 r., w której PZU Pomoc SA reklamowało możliwość skorzystania przez rodziców oraz opiekunów prawnych z oferty darmowego ubezpieczenia dzieci w trakcie okresu wakacyjnego. Akcja promocyjna, zatytułowana „Wakacje z PZU Bezpieczne dziecko”, pozwalała na uzyskanie nieodpłatnego ubezpieczenia w zamian za wyrażenie zgody przez rodzica lub opiekuna prawnego na przetwarzanie danych osobowych małoletnich w celach marketingowych. Spółki z grupy kapitałowej PZU poprzez program oraz uzyskane dane zyskały możliwość ich analizowania, jednocześnie profilując potrzeby oraz zainteresowania klientów tak, aby w przyszłości móc lepiej dostosować oferty. Osoby zainteresowane ofertą nie były jednak  informowane, że mają również możliwość skorzystania z analogicznej płatnej oferty ubezpieczenia dziecka, jeżeli nie chcą wyrazić zgody na przetwarzanie jego danych osobowych do celów marketingowych.

PZU argumentowało natomiast, że klienci mieli możliwość zawarcia innego ubezpieczenia za pośrednictwem agenta bądź też w oddziale PZU i nie było konieczne równoczesne informowanie o takiej alternatywnej ofercie wraz z prezentowaniem promocji darmowego ubezpieczenia. Prezes UODO zaakceptował te wyjaśnienia i uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów.

Co wyrok oznacza w praktyce?

Wyrok jest nieprawomocny, co oznacza, że może zostać zmieniony lub uchylony przez sąd wyższej instancji. Warto jednak już teraz przeanalizować praktyki przetwarzania danych osobowych dla celów marketingowych pod kątem:

  • wprowadzenia zmian w regulaminach ofert, które dotyczą nieodpłatnych usług w zamian za wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych, polegające na wskazaniu alternatywnej, płatnej oferty;
  • uprzedniego informowania klientów o alternatywnych opcjach analogicznej usługi lub świadczenia, które pozwoliłyby konsumentowi na skorzystanie z oferty, pomimo braku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych;
  • wprowadzania takich ofert, aby wyrażenie zgody na przetwarzanie danych było dobrowolne oraz konsument miał rzeczywisty oraz wolny wybór udzielenia bądź nieudzielenia takiej zgody.

Dotychczasowa praktyka i orzecznictwo

Podmioty funkcjonujące zarówno na rynku polskim, jak i unijnym, zwłaszcza w środowisku cyfrowym, od wielu lat praktykują świadczenie usług w zamian za udostępniane im dane osobowe. Niektóre firmy ubezpieczeniowe, oferowały przykładowo zniżki na ubezpieczenia w przypadku udostępnienia danych osobowych, takich jak numer telefonu i adres e-mail oraz wyrażenia zgody na komunikację marketingową.

Praktyka wymiany danych osobowych na usługi oraz niedostateczne doinformowanie klientów była niejednokrotnie przedmiotem postępowań organów regulacyjnych. Warto wspomnieć w tym miejscu chociażby o decyzji Niemieckiego Urzędu Antymonopolowego w sprawie praktyki Facebooka (sprawa B6-22/16, decyzja z dnia 6 lutego 2019 r.), polegającej na niedostatecznym poinformowaniu użytkowników o ich profilowaniu przy wykorzystaniu plików cookies oraz danych zbieranych za pośrednictwem Facebooka. W zamian za dane osobowe, które w rozumieniu Niemieckiego Urzędu Antymonopolowego stanowią swoisty „towar”, Facebook oferuje możliwość bezpłatnego korzystania z portalu. Po ostatecznym rozpatrzeniu tej sprawy przez Federalny Trybunał Sprawiedliwości, Facebook zobowiązany był do zmiany swojego regulaminu.

Należy również wskazać, że tzw. dyrektywa Omnibus (nr  2019/770 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych), która nie została jeszcze implementowana w Polsce, zakłada możliwość wprowadzenia modelu, w którym treści cyfrowe lub usługi cyfrowe są również dostarczane w przypadku, gdy konsument nie płaci ceny, lecz dostarcza przedsiębiorcy dane osobowe. Dane osobowe mogą być przekazywane przedsiębiorcy w momencie zawarcia umowy lub w późniejszym terminie, np. gdy konsument udziela przedsiębiorcy zgody na wykorzystanie danych osobowych, które może on przesyłać lub wytworzyć w związku z korzystaniem z treści cyfrowych lub z usługi cyfrowej.  Dyrektywa wskazuje jednak, że dane osobowe nie mogą być traktowane jak towar, a przepisy powinny zapewnić konsumentom, w kontekście takich modeli biznesowych, prawo do umownych środków ochrony prawnej.

[View source.]

DISCLAIMER: Because of the generality of this update, the information provided herein may not be applicable in all situations and should not be acted upon without specific legal advice based on particular situations.

© Hogan Lovells | Attorney Advertising

Written by:

Hogan Lovells
Contact
more
less

Hogan Lovells on:

Reporters on Deadline

"My best business intelligence, in one easy email…"

Your first step to building a free, personalized, morning email brief covering pertinent authors and topics on JD Supra:
*By using the service, you signify your acceptance of JD Supra's Privacy Policy.
Custom Email Digest
- hide
- hide

This website uses cookies to improve user experience, track anonymous site usage, store authorization tokens and permit sharing on social media networks. By continuing to browse this website you accept the use of cookies. Click here to read more about how we use cookies.